Translate

Mięta pieprzowa – kiedy i jak siać

To jedno z trudniejszych ziół do wyhodowania z nasion. Mięta pieprzowa (Mentha piperita) wschodzi długo, a siewki są delikatne. Za to gdy podrośnie i wypuści podziemne kłącza jest jak żelazna.

Mięta pieprzowa jest rośliną wieloletnią. Osiąga zwykle wysokość 50-70 cm, ale zdarza się, że dorasta nawet do 1 m wysokości. Stosowana jest głównie przy zaburzeniach układu pokarmowego, ale też chorobach układu moczowego, nerwicach czy osłabionym sercu. To również piękna roślina ozdobna.

Mięta pieprzowa jest łatwa w uprawie. Kłopotliwe jest jednak wyhodowanie jej z nasion. Nie jest też łatwo je zebrać. Mięta rzadko wysiewa się sama w ogrodzie.

Uprawa mięty pieprzowej jest łatwa. Nie jest wybredna co do gleby. Starsze egzemplarze dobrze znoszą suszę. Mięta musi mieć tylko słoneczne lub półsłoneczne stanowisko. W cieniu rośnie słabo i nie kwitnie.

Najtrudniejsze w uprawie mięty jest wyhodowanie jej z nasion. Zdecydowanie łatwiej uprawiać ją z kłączy. Przewagą nasion jest jednak możliwość posiadania różnych odmian mięty w ogrodzie, na balkonie czy parapecie. Różnią się one aromatem, kwiatami, liśćmi, wysokością. Warto się więc pomęczyć:)

Termin siewu

Idealny czas siewu to marzec-kwiecień (III-IV). Ze względu na to, że nasiona mięty są drobniejsze niż mak oraz bardzo długo wschodzą, lepiej wysiać je nie w ogrodzie lecz w skrzynce.

Skrzynkę można ustawić w szklarni lub na parapecie w domu. A gdy zrobi się cieplej, wynieść do ogrodu czy na balkon w lekki cień. Musi to być koniecznie takie miejsce, gdzie nie pada deszcz (bo zniszczy rozsadnik). Wysiana mięta jest tak delikatna, że podlewa się ją spryskiwaczem, np. do prasowania, lub kropi dłonią (ziemia powinna być zawsze delikatnie wilgotna).

Głębokość siewu

Miętę zawsze sieje się płytko – nie głębiej niż 0,5 cm. Najwygodniej napełnić skrzynkę ziemią, rozsypać nasiona i poprószyć  na wierzchu ziemią.


Rozstaw nasion

Przy siewie mięty rozstaw nasion nie ma znaczenia. Można siać dość gęsto, bo potem – gdy siewki mięty osiągną 2-3 cm – i tak trzeba je przepikować. Jeśli nasiona mają być posiane rzadko, trzeba je wymieszać z suchym paskiem i dopiero wtedy siać .

Zdolność kiełkowania

Nasiona mięty zachowują zdolność kiełkowania do 2 lat, ale pod warunkiem, że były przechowywane w suchym miejscu.

Ogólnie nasiona mięty wschodzą dobrze lecz bardzo długo. Na pierwsze siewki czeka się zwykle 2 miesiące. Mi zdarzyło się czekać kiedyś nawet 4 miesiące(!), gdy już straciłam nadzieję, że wzejdą.

Mięta, gdy już „ruszy” w skrzynce to rośnie błyskawicznie. Siewki przez pierwsze tygodnie są bardzo delikatne. Łatwo je zniszczyć np. podlewaniem z konewki (lepiej kropić wodę dłonią lub używać rozpryskiwacza). Należy je też pikować do doniczek, a nie do gruntu, bo zniszczy je deszcz.

Do ogrodu młodą miętę wysadza się pod koniec lata, gdy już przestanie być tak delikatna. W następnym roku zakwitnie i stanie się pancerna, nie do zniszczenia.

Kłącza starej mięty są grubsze i mocniejsze niż perzu. To właśnie z nich najłatwiej wyhodować miętę. Uprawa z nasion jest dość trudna i długa.

Zbiór

Miętę na suszenie zbiera się w okresie  wytwarzania pierwszych kwiatostanów (ziele i liście). Przez cały sezon można obrywać liście, a potem kwiaty i świeże dodawać do sałatek, drinków, sosów, soków.

Mięta dobrze rośnie w donicach. Najlepsze są doniczki duże i głębokie.


Kiedy i jak głęboko siać inne zioła CZYTAJ TUTAJ

Kwiaty do jedzenia - z ogrodu i parapetu

Nie sposób się nimi najeść. Chodzi oczywiście o coś innego: zapach, kolor, świeżość, kształt. Czasem o właściwości lecznicze. Kwiaty są świetne do dekoracji dań, jako dodatek do herbaty czy składnik sałatek.

Jadalnych kwiatów jest mnóstwo. I pewnie każdy ma swoje ulubione. Ja lubię kwiaty zwłaszcza w sałatkach, jako dodatek do herbaty oraz likierów. Oto moja top lista:)

CYTRYNA ZWYCZAJNA (Citrus limon)
Cechy: niskie drzewko
Zastosowanie kwiatów: desery, dodatek do herbaty, sałatki owocowe


Cytryny kwitną bardzo obficie na parapecie. Pachnących kwiatów jest tak dużo, że roślina i tak nie dałaby wykarmić zawiązanych z nich owoców. Większe płatki można pokroić. Ciekawie wygląda żółty pyłek (też jest go dużo) na deserach.
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
DYNIA ZWYCZAJNA (Cucurbita pepo)
Cechy: roślina jednoroczna
Zastosowanie kwiatów: do faszerowania, smażenia w cieście, dania z makaronem


W taki sam sposób, jak kwiaty dyni, można użyć kwiatów innych dyniowatych, czyli np. cukinii i kabaczka.
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
FIOŁEK WONNY (Viola odorata)
Cechy: bylina
Zastosowanie kwiatów: likier kwiatowy, syrop kwiatowy, dodatek do herbaty i sałatek


Kwiaty fiołka wonnego, dodane do likieru czy syropu, bawią je na fiołkowy kolor. W herbatce (świeże lub suszone) mają działanie przeciwkaszlowe.
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
GRANAT WŁAŚCIWY (Punica granatum)
Cechy: krzew
Zastosowanie kwiatów: sałatki owoce, dekoracja dań


W medycynie ludowej w krajach śródziemnomorskich  kwiaty granatu stosuje się przy biegunkach. Na talerzu to głównie piękna dekoracja. Na parapecie trudno się doczekać w owoców, gdyż większość granatów jest obcopylna.
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 
HERBATA CHIŃSKA (Camelia sinensis)
Cechy: krzew
Zastosowanie kwiatów: dodatek do herbaty


Kwiaty herbaty chińskiej bardzo ładnie pachną. Wrzucone do herbaty nadają jej piękny aromat (podobnie jak np. kwiaty cytryny).
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
JABŁOŃ (Malus domestica)
Cechy: drzewo
Zastosowanie kwiatów: sałatki, dekoracja dań, likier kwiatowy


Płatki kwiatów jabłoni są bardzo delikatne w smaku. Wystarczy nawet kilka sztuk do dekoracji lodów czy drinka. Podobnie można używać płatków gruszy czy wiśni.
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 
MIĘTA PIEPRZOWA (Mentha piperita)
Cechy: bylina
Zastosowanie kwiatów: sałatki, herbatki, dekoracja dań


Pachną podobnie jak liście. Obrywać można pojedyncze kwiatki (są delikatniejsze) albo używać całych kwiatostanów, np. jako dodatek do herbatki.
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
NAGIETEK LEKARSKI (Caledula officinalis)
Cechy: roślina jednoroczna
Zastosowanie kwiatów: sosy, sałatki, barwienie ryżu, dekoracja dań


Najlepiej używać tylko zewnętrznych płatków (są delikatne w smaku). Kwiaty nagietka barwią ryż i sosy na żółty, podobnie jak szafran.
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 
OGÓRECZNIK LEKARSKI (Borago officinalis)
Cechy: roślina jednoroczna
Zastosowanie kwiatów: sałatki, dekoracja dań


Delikatne, lekko pachnące ogórkiem. Więcej o ogóreczniku lekarskim CZYTAJ TUTAJ
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 
ROSZPONKA WARZYWNA (Valerianella locusta)
Cechy: roślina jednoroczna
Zastosowanie kwiatów: sałatki


Mniej więcej na początku maja roszponka zaczyna kwitnąć i jej liście stają się niejadalne (twarde, niesmaczne). Kwiaty są białe, drobne, nieatrakcyjne. Ja ścinam je nożyczkami z zielonymi końcówkami i najmłodszymi liśćmi, kroję i wrzucam do sałatek. Smakują podobnie jak sałata.
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
RÓŻA (Rosa)
Cechy: krzew
Zastosowanie kwiatów: likier kwiatowy, syrop kwiatowy, dodatek do herbaty, dekoracja dań


Najbardziej cenne są płatki róży dzikiej (Rosa canina) i róży pomarszczonej (Rosa rugosa), ale można używać też innych.

Płatki z róży polnej dodawano kiedyś w Polsce do chleba (przed upieczeniem). Taki dodatek wręcz zalecano dla smaku i zdrowia, np. w książce z 1801 roku „Doświadczenia w gospodarstwie, ogrodnictwie, rękodziełach, w lekarstwach wiejskich” (nieznanego autora).

W medycynie ludowej wielu krajów płatki róż stosowano jako środek przeciw szkorbutowi, wzmacniający, przy przeziębieniu, chorobach żołądka i dwunastnicy.
----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 
SŁONECZNIK ZWYCZAJNY (Hellanthus annuus)
Cechy: roślina jednoroczna
Zastosowanie kwiatów: dekoracja dań, dodatek do herbatek


Używa się tylko zewnętrznych, żółtych płatków słonecznika. Mają właściwości lecznicze – stosuje się je do herbatek przy przeziębieniach, anginie, grypie.
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 
STEWIA (Stevia rebaudiana)
Cechy: roślina jednoroczna lub bylina (w zależności od rodzaju uprawy)
Zastosowanie kwiatów: słodzenie herbatek, deserów, likierów


Podobnie jak liście, kwiaty stewii słodzą potrawy, ale w mniejszym stopniu. Nie podnoszą przy tym poziomu cukru we krwi i nie powodują przybierania na wadze.
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
STOKROTKA POSPOLITA (Bellis perennis)
Cechy: bylina
Zastosowanie kwiatów: sałatki, dekoracja dań i kanapek


Używać można kwiatów całych i siekanych. Więcej o zastosowaniu stokrotek w kuchni i apteczce CZYTAJ TUTAJ
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
SZCZYPIOREK (Allium schoenoprasum)
Cechy: bylina
Zastosowanie kwiatów: sałatki, dekoracja dań


Najładniej na talerzu wyglądają całe kwiatostany, ale trudno je zjeść w takiej postaci. Do sałatek lepiej wrzucać kwiaty pokrojone, a najlepiej – wyrwane z kwiatostanu (są najdelikatniejsze w smaku).
---------------------------------------------------------------------------------------------------------------------- 
TRUSKAWKA (Fragaria ananassa)
Cechy: bylina
Zastosowanie kwiatów: sałatki, dekoracja dań



Do jedzenia najlepsze są białe, zewnętrze płatki oraz żółte pręciki. Oczywiście można też jeść kwiaty poziomek.

Jak i kiedy ciąć magnolie

Najlepiej w ogóle nie przycinać magnolii, zarówno młodych, jak i starych. Czasami jednak – trzeba. Bo magnoliom zdarza się rosnąć w niepożądanym kierunku, np. na ścianę domu albo za płot do sąsiada. Czasami gałąź się nadłamie lub zmarznie.

Podstawowa zasada cięcia magnolii: najlepiej tego nie robić. Magnolie nie najlepiej je znoszą, zwłaszcza przycinania mocnego i ucinania dużych konarów.

Cięcie magnolii przeprowadza się wyjątkowo, gdy gałęzie:

*przemarzną
*uschną
*nadłamią się
*rosną w niepożądanym kierunku, np. do środka korony, na ścianę domu, wychodzą za ogrodzenie (nie każdy sąsiad to akceptuje)

Najczęściej magnolie przycina się, by ukształtować koronę. Gdy robi się to systematycznie, ale po troszeczku, można  zapobiec, by po latach gruby konar magnolii np. nie wystawał za płot. Takie kosmetyczne przycinanie magnolie znoszą lepiej niż radykalne cięcie.

Rysunek I: Magnolia przed cięciem

Rysunek II: Magnolia z zaznaczonymi miejscami cięcia, by ukształtować koronę

Rysunek III: Magnolia po cięciu

Termin cięcia

Magnolie zimują z zawiązanymi pąkami kwiatowymi. Kwitną tuż po zimie, jeszcze zanim rozwiną się liście. Dlatego najlepiej ciąć je po kwitnieniu, czyli zwykle maju.

Jedną czy kilka gałązek można też uciąć w trakcie kwitnienia (kwiecień) i wstawić do wazonu. To rzadka okazja, by zrobić z nimi np. ikebanę.

Nadłamane gałęzie ucina się wcześniej (wczesną wiosną), aby zmiażdżone drewno nie było źródłem infekcji. Bardzo grube konary też lepiej ucinać wczesną wiosną, jeszcze przed kwitnieniem, czyli w marcu.

Technika cięcia

Nigdy nie należy ciąć na skos, bo wtedy rana jest większa. Tnie się, zarówno piłą, jak u sekatorem zawsze prostopadle, aby rana miała jak najmniejszą powierzchnię. Gdy średnica gałęzi wynosi 1 cm i więcej, dobrze jest rany posmarować maścią ogrodniczą (ma właściwości grzybobójcze). Taka maść przydaje się także do przycinania innych krzewów i drzew.

Cięcie wykonuje się nad pąkiem lub gałęzią skierowanymi na zewnątrz korony.



Duży problem jest z magnoliami osiągającymi znaczne wymiary. Niektóre mogą być wyższe niż sosny. Nie da się ich zminiaturyzować cięciem tak, jak np. wysokopienne jabłonie czy wiśnie. Dlatego przed kupieniem magnolii trzeba sprawdzać, jakie prawdopodobne rozmiary osiągnie dany gatunek i odmiana.

Na zdjęciu poniżej są magnolie wielkokwiatowe (Magnolia grandiflora) - ich pnie zaznaczyłam strzałkami). Są tak ogromne (mogą osiągnąć 35 m), że nie zmieściły się w kadrze.


Przemarznięta winorośl – jak ratować po zimie

Gdy wiosną winorośl nie puszcza pączków, można sądzić, że przemarzła. Czasami tak jest rzeczywiście. Co robić? Czekać co najmniej do końca czerwca, by się upewnić. A potem ciąć.

Winorośl może zniszczyć silny mróz zimą. Nie ma specyfiku na reanimację zniszczonych pędów. Można jednak – w większości przypadków – odbudować krzew cięciem.

1. Do końca maja

Gdy wiosną wszystko już się zieleni i kwitnie, bardzo często tylko na winorośli nie ma rozwijających się pączków. Jednak często to pozory, bo winorośl znacznie później niż inne rośliny wypuszcza liście i kwiaty. Takim terminem, gdy można się spodziewać pierwszych liści, jest dopiero pora kwitnienia niezapominajek.

Dlatego trzeba cierpliwie czekać. Oczywiście może się zdarzyć, że winorośl u sąsiada zazieleni się szybciej. To normalne, bo wiele odmian wcześniej wypuszcza liście i kwiaty. Jednak są one bardziej narażone na zniszczenie przez przymrozki wiosenne.

Wszystko się zieleni, a winorośl nie - taki stan jest normalny i nie powinien niepokoić. Winogron zaczyna wypuszczać zielone pędy dopiero w okresie kwitnienia niezapominajek.


Zacząć niepokoić można się dopiero w drugiej połowie maja. Jeśli zaś do początku czerwca nie pojawią się żadne zielone pączki, to znak, że winorośl faktycznie przemarzła. Na szczęście rzadko winogron marznie w 100% (z korzeniami). Zwykle przemrożone są tylko niektóre pędy.

2. W czerwcu

Aby stwierdzić jak mocno przemarzła winorośl, trzeba poczekać do końca czerwca. Bardzo trudno bowiem wcześniej poznać, które pędy są jeszcze żywe.

W tym czasie winorośl, jeśli jeszcze żyje, będzie próbowała się sama regenerować. Z pędów, w których tli się życie, wypuści pączki. I właśnie dlatego trzeba czekać do końca czerwca, bo wtedy dokładnie widać, które pędy są martwe.

Pędy żywy i martwy winorośli.

3. W lipcu

Martwe pędy ucina się sekatorem w lipcu. Zdarza się, że cały winogron wygląda na martwy. Wtedy przycina się go około 20 cm nad ziemią, a nie wyrywa z korzeniami. Może się bowiem zdarzyć, że winorośl jednak odbije od korzenia.

Z cięciem nie należy się śpieszyć, mimo że przemarznięta winorośl straszy wyglądem. Krzew przycięty za wcześnie w maju czy czerwcu, jeśli żyje, będzie „płakał”. Wyciekanie soku dodatkowo osłabia winogron.

4. Jesień (po opadnięciu liści)

Winorośl bardzo szybko się regeneruje. Jeśli była bardzo przemarznięta i osłabiona, warto ją zabezpieczyć na zimę. Najlepiej zdjąć winorośl z kratki, ułożyć płasko i przysypać ziemią. Inny sposób to usypanie kopca ziemnego (jak w przypadku róż).

W następnym roku winorośl owocuje normalnie, a w kolejnym nie sposób poznać, że jest po zimowych przejściach.







Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...